Kripto Piyasasında Hakimiyet Suistimalleri: 10 Ekim 2025 Çöküşü ve Binance Örneği

¶110 Ekim 2025'te yaşanan ani kripto çöküşü, piyasa yapıcıların ve büyük borsaların finansal sistem üzerindeki fiilî hakimiyetini yeniden gündeme taşıdı.

¶2BÖLÜM 1: Hakim Durumun Kötüye Kullanılması ve Hukuki Çerçeve

¶3Rekabet hukukunun temel ilkelerinden biri olan hakim durumun kötüye kullanılması, pazardaki belirleyici gücün rekabeti bozacak şekilde kullanılmasını ifade eder. AB içinde TFEU'nun 102. maddesi, tek taraflı fiyat belirleme, üretim kısıtlama veya piyasa girişlerini engelleme gibi uygulamaları yasaklar. MiCA'nın 91(3)(a) maddesi, bir kripto varlığın arz/talebi üzerinde "hakim bir pozisyon" elde ederek alım-satım fiyatlarını sabitlemeyi manipülasyon saymaktadır.

¶4BÖLÜM 2: Binance Örneği – Likidasyon ve Veri Tartışmaları

¶5Kripto çöküşünün ardından en çok tartışılan konulardan biri, Binance'ın kamuya sunduğu likidasyon verilerinin eksikliği oldu. Hyperliquid CEO'su Jeff Yan, Binance'ın "Liquidation Order Snapshot Stream" adıyla kamuya açıkladığı veri akışının saniyede sadece bir tasfiye işlemi gösterdiğini iddia etti.

¶6BÖLÜM 3: Merkeziyetsizlik İddiası ve Fiilî Merkezileşme

¶7Binance Research'ün Eylül 2025 verilerine göre, küresel kripto işlem hacminin sadece %18'i DEX'ler üzerinden gerçekleşiyor. Geri kalan %82'lik hacim ise başta Binance olmak üzere birkaç büyük merkezî borsada toplanmış.

¶8BÖLÜM 4: Spoofing, İçeriden Öğrenen Ticaret ve Piyasa Dolandırıcılığı

¶9Spoofing, gerçek bir emir yerine sahte talep veya arz sinyali yaratmak amacıyla büyük emirler verilmesidir. Insider trading, kamuya açıklanmamış bilgileri kullanarak önceden işlem yapma eylemidir.